باسلوق چیست و طرز تهیه آن چگونه است؟
۰

باسلوق نوعی شیرینی و سوغات مراغه و ملایر و اراک است که در این شهر تولید می‌شود. برای تهیه این شیرینی از دوشاب (شیره انگور)، نشاسته، مغز بادام یا مغز هستهٔ شیرین زردآلو و ادویه استفاده می‌شود.

تلفظ صحیح نام آن باسلق است که آن هم از قدیمتر باسدق و اصل آن از زبان ارمنی شرقی پاستق یا ارمنی غربی باستق به آذری وارد شده است که خود آن هم از پاستیلوس یونانی اخذ شده است.

باسلوق را در مراغه معمولاً اواسط آذرماه تهیه می‌کنند تا در حدود عید نوروز آماده مصرف شود. فرایند آماده کردن باسلوق که حدود سه ماه به طول می‌انجامد اجمالاً بدین شرح است:

مغز بادام یا هسته زردآلو را در آب جوش خیس می‌کنند که پوستش کنده می‌شود، سپس در نخ‌های مخصوصی می‌چینند و آویزان می‌کنند تا خشک شوند.

دوشاب را تا جایی که یک سوم از آن تبخیر شود می‌جوشانند و با نشاسته مخلوط می‌کنند سپس نخ‌های مذکور را داخل این مخلوط می‌کنند و دوباره آویزان می‌کنند پس از حدود نیم ساعت نخ‌ها را پایین آورده دوباره به آن مخلوط آغشته می‌کنند مجدداً نخ‌ها را آویزان می‌کنند تا حدود یک ماه بماند. پس از یک ماه باسلوق‌ها را پایین آورده در جعبه‌های چوبی می‌چینند و جعبه‌ها را در محل نرم و مرطوبی قرار می‌دهند تا شکرک بیاورد و آماده استفاده شود.

سجوق

بعضاً باسلوق را به جای چیدن بر روی نخ، گرد کرده داخلش مغز گردو می‌گذارند و در ظروف سفالی می‌چینند تا شکرک بیاورد. این نوع را سجوق می‌نامند.

طرز تهیه سریع و خانگی باسلوق

مواد لازم: 

  • پودر نارگیل : به مقدار لازم

  • مغز گردو : به مقدار لازم

  • پودر ژلاتین : ۲ قاشق غذاخوری

  • نشاسته : ۲ لیوان

  • شکر : ۲ لیوان

  • وانیل : یک قاشق چای خوری

  • آب : ۳ لیوان

  • گلاب : نصف لیوان

 

طرز تهیه:

   ۱. یه ظرفی رو برمیداریم و نشاسته و یک لیوان آب رو میریزیم توش. ترکیب نشاسته و آب رو ۱۵ دقیقه میزاریم بمونه.
۲. پانزده دقیقه که گذشت با همزن دستی خوب هم میزنیمش و مخلوط میکنیم و به ترتیب شکر رو با ۲ لیوان آب بهش اضافه میکنیم.
۳. بعد از اضافه کردن آب و شکر، ترکیبمون رو با همزن دستی خوب مخلوط میکنیم و هم میزنیم و بعد به داخل دیگ یا تابه انتقال میدیم و میزاریمش رو حرارت ملایم گاز و بازم هم میزنیم. دقت کنین که از این مرحله به بعد خیلی سرعت عمل باید داشته باشین تا نشاسته ها گوله گوله نشه و ته نگیره.
۴. همینطور که موادمون رو روی شعله گاز هم میزنیم، پودر ژلاتین رو با یک نصف لیوان آب به شکل بن باری ذوب میکنیم ، یعنی یه دیگ رو پر از آب میکنیم و میزاریم رو شعله گاز، جوش که اومد یه کاسه ای که پودر ژلاتین و آب توش هست رو میزاریم روی بخار دیگ ، و مرتب هم میزنیم تا ژلاتین حل بشه.
۵. ژلاتینمون که آماده شد اضافه میکنیمش به بقیه مواد.
۶. گلاب  و وانیل رو اضافه میکنیم.
۷. حالا وقتی همه ی مواد رو اضافه کردیم، مرتب روی گاز هم میزنیمش. خیلی با سرعت و تند و وقتی کل مواد به غلظت رسید، شعله گاز رو خاموش و دیگ رو از روی گاز بر میداریم.
۸. حالا ظرف مسطحی رو ورمیداریم و پودر نارگیل رو داخلش میریزیم و یه قاشق غذاخوری مواد باسلوق رو ورمیداریم و میریزیم داخل پودر نارگیل.
۹. بعد با یه قاشق تمیز دیگه مواد ریخته شده رو میغلتونیم داخل پودر نارگیل. اینقد میغلطونیم که یکم سفت بشه.
۱۰. سفت که شد یدونه مغز گردو رو میزاریم روش.

موارد احتیاطی در مصرف باسلوق

همانطور که در بالا اشاره شد باسلوق از اصیل‌ترین شیرینی‌های سنتی ایران است. خوشمزگی و احساس دهانی آن در حین جویدن بسیار لذت‌بخش و محرکی برای مصرف بیشتر است.

این شیرینی دل‌چسب مثل لرزونک، اما با قوام تر از آن است. لرزونک را که می‌شناسید؟ نسل قدیم به ژله، لرزونک می‌گفتند. شما هم اگر در حین خوردن یا سرو ژله، بافت آن را ببینید حتماً متوجه حرکات ریز و موزون آن می‌شوید.

البته بافت ژله و باسلوق گرچه ژله‌ای است، اما از نظر ماهیت با یکدیگر تفاوت دارند. ژلاتین ژله از تجزیه استخوان و غضروف‌های گاو که پروتئینی است به دست می‌آید، اما ژل باسلوق از جنس نشاسته غلات (کربوهیدرات) است و در مقایسه با ژله‌ای که از ژلاتین حیوانی تهیه شده باشد مواد مغذی و خاصیت درمانی ندارد.

نکته مهم دیگر آن که دوسوم اغلب هر تکه باسلوق های موجود در بازار را شکر تشکیل می‌دهد؛ یعنی شکر این شیرینی دو برابر نشاسته آن است و می‌تواند به سرعت قند خون را بالا برده و چاق کننده باشد.

البته تهیه‌کنندگان برای آن که قوت و خوشمزگی باسلق را نشان دهند یک مقدار گردو درون آن جاسازی کرده و این‌گونه ما را وسوسه می‌کنند؛ غافل از این که آن گردوی گول زننده در بیشتر موارد گردوی مانده، تلخ و کپک‌زده بوده و به واسطه دارا بودن سم آفلاتوکسین دشمن کبد ما می‌شود.

این موضوع درباره مغزهای به کار رفته در گزهای فله‌ای هم صدق می‌کند.

[تعداد: ۰    میانگین: ۰/۵]

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

0

بالا

X